Kom je ook naar de 5^e editie van de Dag van de Filosofische Praktijk?

Dag van de Filosofische Praktijk,voor iedereen die open staat voor filosofie!

Kom op zaterdag 30 mei 2026 naar alweer de vijfde editie van de Dag van de Filosofische Praktijk! Op deze Dag staat ook dit keer de Filosofische Praktijk in de breedste zin van het woord centraal. Iedereen die open staat voor filosofie is welkom om kennis te maken met de Filosofische Praktijk.

Openingsspreker Marjan Slob

Openingsspreker is dit jaar Marjan Slob. Het onderwerp van haar lezing is “ongelegen vragen”. Het hoort bij filosofie om onder ogen te zien dat de definitieve waarheid buiten het menselijk verschiet ligt. Wij leven op de tast: op basis van een set overtuigingen die we niet met absolute zekerheid kunnen onderbouwen. Uiteindelijk gaat filosofie over de vraag hoe jij (ja jij!) een goed leven leidt. Het antwoord op die vraag ben je al aan het leven, vaak zelfs voordat je in de gaten hebt wat de vraag eigenlijk is. Deze ‘ongelegen vragen’ (Agnes Callard) vormen het hart van de praktische filosofie.
 

Zelf doen

Leden van de Vereniging Filosofische Praktijk, van Socratisch begeleider tot filosofisch consulent tot kenner van de existentiële filosofie en van organisatiefilosoof tot kinderfilosoof, bieden daarnaast een programma aan met interessante lezingen, workshops en praktijksessies voor zowel beginners als gevorderden.

Hieronder vind je het programma. Houd de website de komende tijd in de gaten, want er volgen meer workshops!
Wil je een bijdrage leveren, meld je dan bij secretaris Roel Klopstra.

Aanmelden

Je kunt met een druk op onderstaande knop aanmelden voor deelname aan deze Dag van de Filosofische Praktijk.

Kosten: Leden van de VFP betalen € 40,00; Studenten € 40,00; Niet-leden € 100,00.

N.B. Bij dit bedrag zijn – naast de volledige toegang tot het programma – een uitgebreide lunch, en twee drankjes na afloop inbegrepen.

Meld je aan!

---

Programma

NB Het programma wordt nog uitgebreid!

---

Opening: Ongelegen vragen – Marjan Slob (lezing)

Het hoort bij filosofie om onder ogen te zien dat de definitieve waarheid buiten het menselijk verschiet ligt. Wij leven op de tast: op basis van een set overtuigingen die we niet met absolute zekerheid kunnen onderbouwen. Uiteindelijk gaat filosofie over de vraag hoe jij (ja jij!) een goed leven leidt. Het antwoord op die vraag ben je al aan het leven, vaak zelfs voordat je in de gaten hebt wat de vraag eigenlijk is. Deze ‘ongelegen vragen’ (Agnes Callard) vormen het hart van de praktische filosofie.

---

Drogredenen herkennen –  Jos Delnoij & Mariëlle Reineking

In een workshop van twee uur nemen we je allereerst mee in een korte schets waarom zuiver redeneren zo belangrijk is. Vanaf dat vertrekpunt introduceren we een aantal veelgebruikte drogredenen, geïllustreerd aan de hand van korte beeldfragmenten en citaten.

Het tweede deel van de workshop bestaat uit oefeningen met het herkennen van de besproken schijnredenen. Ook worden de deelnemers uitgenodigd om voorbeelden uit hun eigen werk- en levenspraktijk te (onder)zoeken. We eindigen met tips hoe te reageren wanneer je geconfronteerd wordt met een drogreden en leestips.

---

Is het een popcorn- of spinazieprobleem? – Judy Hoekstra & Marianne Scheeper

Oftewel… woordkracht of verbeeldingskracht?

Filosoferen is spelen met taal en ook ruimte zoeken in een gesprek. Tijdens deze workshop ga je aan de slag met verschillende manieren om een lastige boodschap te formuleren. Wanneer klinkt zo’n boodschap werkelijk goed?

Spreek jij bijvoorbeeld alles uit wat je denkt? Kijk jij ook weleens als een ander naar jezelf? Vervalsen jouw emoties weleens de klank van jouw boodschap? Ben jij iemand die ook weleens te maken krijgt met een popcorn- of spinazieprobleem?

Ontdek het tijdens deze workshop, waarin je kennismaakt met filosoferen, de kracht van taal en jouw eigen taal daarin leert (her-)kennen. 

---

Filosoferen met gevoel – Robert Keurntjes

Filosoferen wordt vaak gezien als een rationele activiteit. Maar hoe rationeel is filosofie eigenlijk? Komt er helemaal geen emotie bij kijken? Kunnen we een onderwerp volledig ‘rationeel’ benaderen? En hoe zou dat er uit moeten zien?

Of spelen in filosofie emoties en gevoelens wel een rol? En in hoeverre is dat behulpzaam of staat het in de weg? Begint het wellicht met emoties en moeten we zien dat we die emoties overwinnen?

In deze lezing en gesprek gaan we het hebben over de rol van emoties in het filosoferen. Over hoe emoties de aanzet (kunnen) zijn tot filosoferen en welke rol ze gaandeweg spelen in onze filosofische zoektocht. Het zal onder andere gaan over verwondering en verwarring.

---

Socratic Design dialoog – Dorro Veen

Socratic Design is een filosofie en een methode tegelijk. Ze vertrekt vanuit drie ongemakkelijke misverstanden:

• dat we denken dat we denken, terwijl we vooral herhalen wat we al geloven.
• Dat we denken dat we luisteren, terwijl we onze eigen gedachten terughoren.
• En dat we denken dat we in werkelijkheid leven, terwijl we bewegen in verhalen.

In een Socratic Design-dialoog onderzoeken we die vooronderstellingen in een zorgvuldig opgebouwd groepsgesprek. We vertragen het denken en bevragen wat vanzelfsprekend lijkt. Zo ontstaat ruimte om uit je eigen vanzelfsprekendheden te stappen en werkelijk van perspectief te wisselen.

---

Dialoog, toekomstdenken en actie – Timon Meynen

In deze workshop wordt de werkwijze van een jongerenberaad gepresenteerd en (in sterk verkorte vorm) uitgevoerd: een (socratische) dialoog over de dingen die er toe doen, het ontwikkelen van scenario’s voor een (on)gewenste toekomst en bepalen wat je kunt doen om die te realiseren (of te voorkomen). Hiermee wordt ‘vrije ruimte’ geschapen waarin jongeren vorm kunnen geven aan hun eigen toekomst.

---

Ethiek in het compromis: verbinden of verloochenen? – Frank Vandendries

Een filosofisch gesprek over de grenzen van morele keuzes.

Compromissen lijken smeerolie, zowel in persoonlijke en zakelijke relaties als in politiek: ze maken samenwerking mogelijk en voorkomen stilstand. Maar wat gebeurt er wanneer een compromis raakt aan fundamentele waarden en principes? Is het dan een brug naar verbinding, of juist een verloochening van ethiek?

Aan de hand van het essay ‘The cult of moral grayness’ uit 1964 van filosofe Ayn Rand gaan we het begrip ‘compromis’ analyseren en stellen we onder meer de vraag of ethiek en pragmatisme elkaar wel kunnen verdragen? Gezamenlijk reflecteren we op de rol van ethiek in diverse levensgebieden waar compromis een rol speelt. Deelnemers aan het gesprek worden uitgedaagd om eigen voorbeelden en overtuigingen in te brengen.

---

Wat heeft Socrates ons te zeggen – Ronald Wolbink

Socrates werd in 470/69 voor Christus in Athene geboren. Hij besteedde zijn tijd aan het bevragen van zijn medeburgers, met name, hun (morele) opvattingen, hetgeen niet altijd in goede aarde viel. Hij werd aangeklaagd en kreeg een proces vanwege goddeloosheid en het bederven van de jeugd. Socrates werd veroordeeld tot de dood. Hij kreeg de gelegenheid om te vluchten maar maakte daar geen gebruik van en dronk de gifbeker. Hij overleed in 399 voor Christus.

Wat kunnen we van Socrates leren? Van zijn aanpak in gesprekken? Van zijn uitlatingen over het goede leven? Van zijn bescheidenheid? De waarde van de oprechte dialoog? Van verwondering en nieuwsgierigheid? Maar ook het belang van de zorg voor jezelf! Van zelfonderzoek? Hoe kun je omgaan met het dogmatisme en relativisme in onze maatschappij? Kun je trouwens spreken over socratische weerbaarheid? Is dat wat Socrates uiteindelijk te bieden heeft?

---

Het juiste midden – Anka Fauth

We hebben de lezing van Marjan Slob gehoord met de aansprekende titel ‘ongelegen vragen’. In deze workshop gaan we aan het werk met ‘gelegen oefeningen’, oftewel noodzakelijke oefeningen. Hoezo noodzakelijk? Willen we een zo goed mogelijk leven leiden? En wellicht ook van ons leven een kunstwerk maken, zoals Foucault opperde? We weten hoe ingewikkkeld het is om grip te krijgen en te houden op ons leven. En zien ons geplaatst in situaties die ons kunnen inspireren en bevredigen, maar ook teleurstellen en kwetsen. Willen we met die situaties goed kunnen omgaan, dan moeten we onderscheidingsvermogen ontwikkelen. Hoe wil en kan ik leven en hoe kan ik samenleven? De kwestie die speelt zal niet alleen kenbaar, maar ook voelbaar zijn.

In deze workshop zal Aristoteles onze leidsman zijn, die ons voorleeft hoe we tot praktische wijsheid kunnen komen. Daartoe is oefenen noodzakelijk. ‘Kairos’, kennis – in dit geval van het juiste midden – verwijst naar aandacht, zorgvuldigheid en precisie.

Zoals hij het zelf verwoordde:” Richt de juiste emotie op de juiste persoon, op de juiste plaats, op het juiste moment en in de juiste mate”.

---

Vragen & Vertragen – Joyce van der Niet & Egge van der Poel

Van een goede vraag leer je vaak meer dan van een antwoord. We lijken in deze tijd het stellen van vragen een beetje te zijn verleerd.

In deze workshop laten we ons inspireren door het gedachtegoed van Socrates en Spinoza en oefenen we met het ontwikkelen van een open, onderzoekende houding. Vanuit verwondering en oprechte nieuwsgierigheid gaan we de ander bevragen. We verkennen verschillende niveaus van luisteren en staan stil bij het ongemak dat ontstaat wanneer we onze eigen aannames onder de loep nemen. Vraag en vertraag je mee?